Opracowania/Ćwiczenia

Testy maturalne z geografii

Geografia - arkusz egzaminacyjny 2009, poziom podstawowy

Poniższy arkusz egzaminu maturalnego ukazał się 8 maja 2009 roku na maturze. 

                                          EGZAMIN MATURALNY Z GEOGRAFII

                                                    POZIOM PODSTAWOWY

                                                       Czas pracy 120 minut

Instrukcja dla zdającego:

1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 18 stron (zadania 1 – 31) oraz barwną mapę. Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin.
2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy każdym zadaniu.
3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym tuszem/atramentem.
4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.
5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenie.
6. Podczas egzaminu możesz korzystać z linijki, lupy i kalkulatora.
7. Na karcie odpowiedzi wpisz swoją datę urodzenia i PESEL.
8. Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej dla egzaminatora.

Życzymy powodzenia!

Za rozwiązanie wszystkich zadań można otrzymać łącznie: 50 punktów

Zadania od 1. do 9. wykonaj na podstawie załączonej barwnej mapy fragmentu Gór Świętokrzyskich -  Mapa_geografia 2009.pdf  549.75 KB   

Zadanie 1. (1 pkt)
Na zdjęciu lotniczym, wykonanym znad miejsca położonego w prawym górnym rogu pola B1 barwnej mapy, znajduje się fragment terenu przedstawionego na tej mapie w polach: A1, B1, A2, B2.

www.mostki.pl/images/16/lot_k_ptaka_p19.jpg 

Odczytaj z mapy i podaj: 
-  nazwę pasma górskiego oznaczonego na fotografii literą A.

...................................................................................... 

- nazwę miejscowości oznaczonej na fotografii literą B.

......................................................................................  

Zadanie 2. (2 pkt)
Odszukaj na mapie i wpisz do tabeli nazwy niżej opisanych obiektów geograficznych.

Zadanie 3. (1 pkt)
Podaj wysokość bezwzględną miejsca, w którym droga z Celin do Woli Szczygiełkowej przecina w polu B1 granicę Świętokrzyskiego Parku Narodowego.

Wysokość bezwzględna wynosi .......................... m n.p.m. 

Zadanie 4. (1 pkt)
Oblicz odległość w terenie w linii prostej między szczytem Łysicy (pole A2) a Przełęczą Św. Mikołaja (pole B2). Podaj wynik z dokładnością do 0,1 km. Zapisz obliczenia.

Miejsce na obliczenia:

Odległość w terenie wynosi ............................... km 

Zadanie 5. (1 pkt)
Rumowiska skalne, nazywane gołoborzami, stanowią charakterystyczny element rzeźby Gór Świętokrzyskich. Podkreśl nazwy dwóch wzniesień, na stokach których znajdują się rumowiska skalne.

Psarska (pole A1) Agata (pole A2) Miejska Góra (pole B1) Łysa Góra (pole D3) 

Zadanie 6. (1 pkt)
Wola Szczygiełkowa i Podłysica są miejscowościami położonymi w bliskim sąsiedztwie Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Turysta wybrał spośród nich Podłysicę na miejsce noclegu i wyjścia na piesze wycieczki do Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Na podstawie mapy uzasadnij wybór turysty, podając dwa argumenty.

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

........................................................................................................................................ 

Zadanie 7. (2 pkt)
Poniższy profil topograficzny wykonano wzdłuż zaznaczonej na mapie linii AB.

Korzystając z mapy, przyporządkuj podanym w tabeli obiektom numery, którymi je oznaczono na powyższym profilu

Zadanie 8. (2 pkt)
Wymień walory turystyczne: dwa przyrodnicze i dwa pozaprzyrodnicze obszaru położonego na mapie w polach D3, E3.

Turystyczne walory przyrodnicze:

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

Turystyczne walory pozaprzyrodnicze:

1. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................ 

Zadanie 9. (2 pkt)
Na drodze prowadzącej przez obszar ochrony ścisłej Święty Krzyż (pola D3, E3) ograniczono ruch samochodowy. 

Zaproponuj trzy inne działania, które może podejmować dyrekcja Świętokrzyskiego Parku Narodowego w celu zmniejszenia negatywnego wpływu ruchu turystycznego na środowisko przyrodnicze obszaru ochrony ścisłej Święty Krzyż.

1. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................

3. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................

Zadanie 10. (2 pkt)
Na rysunku przedstawiono długości trwania dnia i nocy w ciągu roku w wybranym miejscu kuli ziemskiej.

a) Podaj na podstawie rysunku, ile godzin trwa dzień w tym miejscu podczas przesilenia letniego.

Odpowiedź: ............................... godz. 

b) Spośród podanych niżej miejsc wybierz to, dla którego przedstawiono na rysunku czas trwania dnia i nocy w ciągu roku.

biegun północny, koło podbiegunowe północne, równik, zwrotnik Raka

Odpowiedź: .......................................................................................................

Zadanie 11. (2 pkt)
Na mapie synoptycznej przedstawiono rozkład ciśnienia atmosferycznego, fronty
atmosferyczne i strefy opadów w Europie w wybranym dniu.

a) Wpisz w trzy puste kwadraty na mapie litery, którymi oznacza się układy niskiego ciśnienia (N) oraz wysokiego ciśnienia (W).

b) Podkreśl nazwę miasta, w którym wiatr wiał z największą prędkością.

        A. Madryt         B. Paryż           C. Warszawa          D. Moskwa 

Zadania 12. i 13. wykonaj na podstawie klimatogramów przedstawiających roczny przebieg średnich miesięcznych wartości temperatury powietrza i miesięcznych sum opadów atmosferycznych w Białymstoku, Szczecinie, Zakopanem i Paryżu.

Zadanie 12. (1 pkt)
Podanym w tabeli miastom przyporządkuj klimatogramy.

Zadanie 13. (1 pkt)
Oblicz roczną amplitudę temperatury w miejscowości, z której pochodzą dane klimatyczne przedstawione na klimatogramie A. Podaj wynik z przybliżeniem do 1° C. Zapisz wykonywane obliczenia.

Miejsce na obliczenia:

Roczna amplituda temperatury: ............................

Zadania 14. i 15. wykonaj na podstawie tekstu i własnej wiedzy. 

                                     W porze letniego monsunu

Zbliża się koniec maja. Temperatura przekracza 40º C. Brakuje wody nawet do picia. W wielu dzielnicach Delhi wodę rozwozi się beczkowozami. W twardej ziemi nic nie rośnie. W Madrasie wyschły zbiorniki wody. W Kalkucie na ulicach więcej niż zwykle umierających nędzarzy. W połowie czerwca zaczyna pachnieć deszczem. Do Indii nadchodzi monsun letni. Prognozy dotyczące nadejścia monsunu uważane są przez meteorologów za ważniejsze niż jakiekolwiek inne. Pod koniec miesiąca pada już prawie w całych Indiach. Ten sam deszcz, który do Indii przynosi życie, w Bangladeszu powoduje śmiercionośne powodzie. W połowie lipca nabrzmiałe wody rzek zagrażają powodziami. Osiedla położone na brzegach rzeki powinny być ewakuowane. Rzeka wylewa. Slumsy znalazły się pod wodą. Nawet w dzielnicach nieobjętych powodzią rozgrywają się tragedie – woda pitna, czerpana płytko spod powierzchni, miesza się ze ściekami. Szybko mnożą się komary i muchy. Ludzi dotykają infekcje przewodu pokarmowego.

Na podstawie: Hanna Kawecka-Lee, W porze letniego monsunu, Poznaj Świat nr 9, 1999

Zadanie 14. (2 pkt)
Uzasadnij, podając trzy argumenty, że życie mieszkańców opisanych krajów jest uzależnione od monsunów.

1. ...................................................................................................................................

.......................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

........................................................................................................................................

3. ...................................................................................................................................

........................................................................................................................................

Zadanie 15. (2 pkt)

Zaproponuj trzy działania, które powinien podejmować rząd Bangladeszu, aby złagodzić negatywne skutki monsunu letniego.

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

3. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

....,....................................................................................................................................

Zadanie 16. (1 pkt)
Zaznacz dwie przyczyny, które mogłyby spowodować wzrost zasolenia wody w Morzu Bałtyckim.

A. Wzrost rocznej sumy opadów na obszarze zlewiska Bałtyku.
B. Spadek rocznej sumy opadów na obszarze zlewiska Bałtyku.
C. Wzrost średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze zlewiska Bałtyku.
D. Obniżenie średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze zlewiska Bałtyku.

Zadanie 17. (1 pkt)
Na rysunku przedstawiono wybrane pasma górskie w Górach Świętokrzyskich.

Na podstawie rysunku i własnej wiedzy wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, gdy zdanie jest fałszywe.

Pasma: Chęcińskie i Masłowskie są wyrzeźbione z tego samego rodzaju skał. ........

Pasma: Chęcińskie i Zelejowskie są wyrzeźbione ze skał osadowych. ........

Pasma: Zgórskie i Dymińskie są wyrzeźbione ze skał magmowych. ........

Zadanie 18. (1 pkt)
Na rysunku przedstawiono plan lodowca górskiego Arolla w Alpach Szwajcarskich.

Wpisz litery, którymi oznaczono na rysunku:

– pola firnowe lodowca ..............

– jęzor lodowcowy ..............

– granicę wiecznego śniegu ..............

Zadanie 19. (2 pkt)

Poniższy tekst opisuje jeden z rodzajów ruchów wód morskich.

Na otwartym oceanie, gdzie głębokość sięga tysięcy metrów, fala nie jest wysoka – nie przekracza kilkudziesięciu centymetrów ponad powierzchnię morza – za to przemieszcza się z prędkością do około 800 kilometrów na godzinę. Gdy fala zbliża się do lądu, zwalnia i wypiętrza na kilka-kilkanaście (lub więcej) metrów ponad poziom morza. Atakując wybrzeże, morze podnosi się i o ląd uderza nie tyle ściana, ile wysoka na wiele metrów płyta wody. Wdziera się w ląd i pędzi, niszcząc wszystko po drodze. Najwięcej zniszczeń powodują silne prądy i porwane przez nie szczątki, często o wadze setek kilogramów, które burzą kolejne budowle, łamią drzewa, unoszą przedmioty, miażdżą i ranią ludzi.

Na podstawie: www.if.uj.edu.pl/Foton/88

a) Podaj nazwę opisanej fali.

............................................................

b) Podkreśl trzy zjawiska, które mogą spowodować powstanie takiej fali.

A. przyciąganie wody przez Księżyc i Słońce
B. powstanie uskoku w dnie morza
C. podmorski wybuch wulkanu
D. zmiana prędkości pasatu wiejącego nad oceanem
E. powstanie podmorskiego osuwiska

Zadanie 20. (2 pkt)
Na mapie zaznaczono numerami 1 – 4 obszary różniące się gęstością zaludnienia.

Do zaznaczonych na mapie numerami 1 - 4 obszarów przyporządkuj główną przyczynę dużej lub małej gęstości zaludnienia, wybierając spośród podanych poniżej.

A. nadmiar ciepła i wilgoci
B. niedobór ciepła
C. niedobór wody
D. duża wysokość nad poziomem morza
E. żyzne gleby

Zadanie 21. (2 pkt)

Spośród poniżej wymienionych miast wybierz i wpisz do tabeli te, które powstały na wybrzeżach kontynentów. Obok każdego z tych miast wpisz państwo, w którym to miasto się znajduje.

Bagdad, Bombaj, Delhi, Meksyk, Rio de Janeiro

Zadanie 22. (2 pkt)
Na wykresie przedstawiono strukturę płci i wieku ludności Polski w 2006 r.

a) Podkreśl poprawną odpowiedź.

Liczebność osób w wieku dziesięciu lat w 2006 roku wynosiła około

A. 220 tys. B. 280 tys. C. 350 tys. D. 430 tys.

b) Podaj główną przyczynę dużej liczebności roczników ludności Polski z przedziałów wiekowych oznaczonych na wykresie literą A.
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

Zadanie 23. (2 pkt)
Na mapie zaznaczono wybrane krainy geograficzne.

a) Przyporządkuj do numerów w tabeli nazwy krain geograficznych wybrane z poniższych: Bieszczady, Pieniny, Nizina Śląska, Wyżyna Śląska, Wyżyna Lubelska, Żuławy Wiślane, Pojezierze Suwalskie

b) Podaj numery trzech obszarów, które spośród zaznaczonych na mapie numerami 1 – 7 mają najkorzystniejsze warunki naturalne dla rolnictwa.

                                                           ............ ............ ............ Poleski, Gór Stołowych, Słowiński, Ojcowski

Zadanie 24. (2 pkt)
Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy parków narodowych wybrane z poniższych:

Zadanie 25. (2 pkt)
Na wykresie przedstawiono wielkość wydobycia węgla kamiennego w wybranych państwach w latach 1950−2000.

a) Podaj nazwę państwa, w którym nastąpiła największa zmiana wielkości wydobycia węgla kamiennego między 1990 a 2000 r.

.................................................................................. 

b) Porównaj tendencje w wydobyciu węgla kamiennego w Polsce i RPA w latach1950−2000.

..........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

........................................................................................................................................... 

Zadanie 26. (2 pkt)
Podaj dwa pozytywne i dwa negatywne skutki społeczno-ekonomiczne restrukturyzacji surowcowych okręgów przemysłowych w Polsce.

Pozytywne skutki społeczno-ekonomiczne:

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

Negatywne skutki społeczno-ekonomiczne:

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

Zadanie 27. (2 pkt)
Podaj dwie przyczyny, które powodują, że morza szelfowe są najintensywniej wykorzystywaną gospodarczo częścią Wszechoceanu.

1. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

2. ....................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

.........................................................................................................................................

Zadanie 28. (1 pkt)
Uzupełnij ciąg przyczynowo-skutkowy, przedstawiający degradację lasów, wpisując w odpowiednie pola litery od A do E.

A. Powstawanie kwaśnych opadów
B. Emisja tlenków siarki i azotu
C. Zakwaszenie gleb
D. Uszkodzenie liści, igieł drzew
E. Powstawanie w atmosferze kwasu siarkowego, siarkawego, azotowego

Zadanie 29. (2 pkt)
W tabeli przedstawiono wartości wskaźników społeczno-ekonomicznych wybranych państw z lat 2005−2008.

a) Wpisz we właściwe miejsca w tabeli litery, którymi oznaczono podane poniżej sektory gospodarki.

A. przemysł
B. rolnictwo
C. usługi 

b) Sformułuj wniosek wynikający z porównania wartości PKB na 1 mieszkańca z wartościami wskaźnika zgonów niemowląt w państwach wymienionych w tabeli.

..........................................................................................................................................

..........................................................................................................................................

..........................................................................................................................................

.......................................................................................................................................... 

Zadanie 30. (2 pkt)
Na mapie konturowej zaznaczono literami A – E wybrane kraje w Europie.

Wpisz do tabeli oznaczenia literowe i nazwy czterech krajów, które powstały jako samodzielne państwa po 1989 roku.

Zadanie 31. (1 pkt)
Kurdowie nie posiadają własnego państwa. Największe skupisko Kurdów znajduje się w górzystej krainie zwanej Kurdystanem. Arabia Saudyjska, Irak, Izrael, Indie, Iran, Tajlandia, Turcja

Spośród podanych wybierz trzy państwa, na obszarze których znajduje się terytorium Kurdystanu:

1. .................................., 2. ..................................., 3. ..........................................

Pisz, czytaj i pytaj może ktoś odpisze.

Plan lekcji online - zobacz jak działa

Jeśli chcesz wykonać test on-line, kliknij tutaj: Geografia - test maturalny 2009, poziom podstawowy, cz. I | Geografia - test maturalny 2009, poziom podstawowy, cz. II