Nowy serwis

emFiszki.pl

zapraszamy.
Jesteś tutaj: Strona główna > Historia > Historia starożytna > Opracowania
Wasza ocena:

Ilość głosów: 1

Zaloguj się aby zagłosować

Opracowania

Historia starożytna

Kulturowe i naukowe osiągnięcia Greków

Grecja, Kultura, Architektura, Filozofia, Homer, Herodot

Starożytni Grecy byli narodowością niezwykle bogatą duchowo i wysoce rozwiniętą artystycznie i kulturowo. Do dziś podziwiane są dzieła Greków, czy to z dziedziny literatury, czy sztuk plastycznych. Niepodważalne osiągnięcia mieli też w sferze naukowej. Wielu późniejszych artystów niejednokrotnie wzorowało się na greckich kanonach sztuki, a i dla współczesnych stanowili niedościgniony wzorzec do naśladowania.

Sztukę starożytnej Hellady podzielić można na trzy okresy: archaiczny, klasyczny i hellenistyczny.

Okres archaiczny wiąże się z upadkiem kultury mykeńskiej. Początkowo sztuka ograniczała się do zdobnictwa ceramiki. Stosowano spirale, od których stopniowo odchodzono na rzecz linii falistych, półkoli, trójkątów, później meandrów i swastyk [znak ten pejoratywną symbolikę zyskał dopiero w trakcie II wojny światowej, kiedy zaczął być kojarzony z symboliką hitlerowskiego nazizmu - red.]. Z późniejszego okresu pierwsze fryzy, które stały się zaczątkiem zdobnictwa późniejszych kolumn. W rzeźbie odnaleźć można jedynie małe figurki z brązu lub gliny, które zdobiono motywami geometrycznymi. Były one jednak bardzo proste.

Nieco później, w fazie dojrzałej okresu archaicznego, widać wpływy kultur Bliskiego Wschodu i Egiptu. Szczególnie przejawia się to w ceramice i ornamentach. W tym też okresie, w budownictwie sakralnym, pojawiły się pierwsze zewnętrzne kolumnady. Ukształtował się też wówczas porządek dorycki w architekturze. Jest to styl surowy. Kolumny stawiane według tego stylu nie są skomplikowane. Nie posiadają bazy, a głowica jest niezwykle prosta.

Różne rodzaje kolumn doryckich. Źródło: Wikipedia

W tym samym okresie wykształcił się też porządek joński. Jest to już dużo bardziej zdobniczy styl. Cechuje się lekkością, smukłością i licznymi zdobieniami. Głowice ozdabia woluta, przypominająca baranie rogi. Kolumna posiada bazę. W rzeźbie pojawiają się postacie stojące lub siedzące, rzadziej w ruchu, zazwyczaj z uśmiechem. Późna faza omawianego okresu, to kontynuacja dotychczasowych osiągnięć. W rzeźbie zachodzą zmiany szczególnie w zakresie rozmiarów, pojawia się rzeźba monumentalna. Dochodzi do tego większa dbałość o szczegóły rzeźbionych postaci. Pojawia się malarstwo, początkowo tylko czarno figurowe, potem czerwono figurowe, ściśle powiązane z ceramiką, gdyż używane było tylko do jej zdobienia.

W okresie klasycznym sztuki plastyczne przyjmują już swój charakterystyczny dla starożytnej Grecji kształt. Malarstwo nadal używane jest jako środek zdobienia ceramiki. Motywy uwieczniane malarsko to zagadnienia z mitologii, elementy życia codziennego, świat roślin i zwierząt. W rzeźbie również wypracowano pewne reguły. Rzeźbiono głównie nagich chłopców - kurosów (z greckiego - młodzieniec) lub ubrane młode dziewczęta - kory (kore - dziewczyna). W toku doskonalenia kunsztu rzeźbiarskiego, dla greckich artystów ludzkie ciało nie miało już tajemnic. Potrafili wyrzeźbić człowieka zarówno w spoczynku, jak i w ruchu oddając cały dynamizm postaci w ruchu, nie zaniedbując proporcji ciała.

Do najwybitniejszych rzeźbiarzy tamtego okresu należą Fidiasz, Poliklet i Myron. Nieco później w rzeźbiarstwie greckim pojawiły się posągi nagich kobiet - bogiń.

Ważnym osiągnięciem kultury materialnej Greków była architektura. Wspomniano już o porządku doryckim i jońskim, pozostaje jeszcze do omówienia koryncki. Jest to styl najbardziej dekoracyjny. Kolumna jest smuklejsza niż w stylu jońskim. Głowica kolumny jest ozdobiona jakby koszem z dwóch rzędów liści akantu rozchylonych na zewnątrz. Dodatkowo wyrzeźbione są inne motywy roślinne. Najważniejszą budowlą świątynną stanowiącą jednocześnie wzór antycznej architektury jest Akropol w Atenach, kompleks budowli przeznaczonych do praktyk religijnych.

Dzisiejszy widok na Akropol w Atenach.

Nie można pominąć wielkich osiągnięć Greków na polu literatury. Alfabet dotarł do nich ze Wschodu, prawdopodobnie z Fenicji. Szybko zaadaptowali go do własnych potrzeb, niedługo później narodziła się literatura. U jej podstaw leżą dwa wielkie dzieła Homera: Iliada i Odyseja. Oparte zostały na prawdziwych, historycznych wydarzeniach, wzbogaconych jednak dla potrzeb artystycznych elementami fikcji literackiej. Do dziś zachwycają bogactwem środków artystycznych, kunsztem autora i sposobem przekazania treści.

Iliada opowiada o wojnie trojańskiej spowodowanej przez miłość trojańskiego księcia do spartańskiej księżniczki. Odyseja natomiast, to historia powrotu z wojny jednego z wojowników - Odyseusza. Jego podróż pełna była niebezpiecznych przygód i wypadków. Jest to dzieło wyobraźni autora, bogate w środki stylistyczne i stanowiące wzór dla późniejszych twórców. Autorem tych dzieł jest aojda Homer. Aojdą w starożytnej Grecji był to poeta, który wędrował od dworu do dworu i śpiewał stworzone przez siebie pieśni. Miało to swoje źródła w tym, że początkowo w Grecji wszelkie historie, opowieści i podania przekazywano sobie z ust do ust. Tak właśnie utrwalał swoje opowieści Homer. Z czasem jego dzieła stały się podstawą edukacji. Wszyscy Grecy uczyli się tych tekstów na pamięć.

Teatr grecki w Efezie. Źródło: http://www.architektura.friko.pl/grecja

Z literaturą grecka ściśle wiąże się powstanie greckiego teatru. Jest to prawdziwy symbol kultury greckiej. Współczesny teatr na świecie istnieje tylko dzięki temu, że w VI w. a. C. pojawiły się jego początki w Grecji.

Teatr pojawił się początkowo jako obrzędy ku czci Dionizosa, w czasie kultywowania jego święta. Dionizos w starożytnej Grecji uważany był za boga wina, a obchody jego święta dostępne były szerokiej gawiedzi. Początkowo prezentowane były krótkie, proste etiudy. Z czasem, gdy zaczęli tworzyć wielcy dramatopisarze greccy, teatr przeżył swój prawdziwy rozkwit. Przyczynili się do tego Ajschylos, Sofokles i Eurypides. Teatr grecki nie był rozrywką tylko i wyłącznie elitarną. Przeznaczony był dla szerokiej publiczności, tak jak i obrzędy religijne. Ponadto łączył się z obrzędowością i religijnością, gdyż udział w takim przedstawieniu traktowano jako przeżycie religijne.

 Ważne miejsce w dorobku kulturalnym greków zajmuje Herodot z Halikarnasu. Tworzył w V w. p.n.e. Z jego twórczością natomiast wiążą się narodziny historiografii. Uważany jest za ojca historii. Jego wyjątkowość polega na tym, że jako pierwszy znany pisarz antyczny spisywał dzieje starając się zachować we wszystkim prawdę historyczną. Nie ubarwiał i nie dodawał żadnych elementów dla podniesienia atrakcyjności opisywanych wydarzeń. Poza tym opowieści i podania, które docierały do niego, poddawał krytyce ze względu na ich prawdziwość faktograficzną.

W jego ślady poszedł drugi historyk (niektórzy twierdzą, że przerósł swojego poprzednika), Tukidydes z Aten. Dzięki niemu powstała relacja historyczna z wojny peloponeskiej toczącej się między Atenami i Spartą w latach 431-404 a. C.

Poza dotychczas opisanymi osiągnięciami, Grekom zawdzięczamy również powstanie filozofii. Pojawiła się w Jonii na przełomie wieków VII i VI. Pojawiła się na skutek poszukiwań odpowiedzi na najważniejsze pytania o ludzka egzystencję. Filozofom nie wystarczały religijne, magiczne czy bajkowe wyjaśnienia i interpretacje świata i istnienia. Poszukiwali rzetelnych odpowiedzi. Za jednego z pierwszych filozofów uznawany jest Tales z Miletu. Stwierdził on, że wszelkie istnienie swój początek wzięło z wody. Inni myśliciele za taką praprzyczynę uważali np. powietrze lub ogień.

Ważnym filozofem był też Demokryt z Abdery. Uważany dziś jest za ojca atomistyki. Jako pierwszy stwierdził, że świat składa się z małych niepodzielnych cząsteczek, atomów. Analizowano również sposoby poznawania świata przez człowieka. Parmenides uznał, że są dwie drogi, za pośrednictwem których poznajemy: rozum i doświadczenie.

Za najważniejszych jednak filozofów starożytnej Grecji uważa się trzech wielkich twórców: Sokratesa, Platona, Arystotelesa. Sokrates zajmował się głównie etyką. Nauczał ludzi napotkanych na ulicach miast. Głosił istnienie jednej prawdy i dobra. Jego uczniem był Platon. Stworzył koncepcję świata idei. Uważał, że to, co postrzegamy to tylko odbicia prawdziwych, boskich idei. Skoro zatem istnieją idee, to musi istnieć także świat, w którym te idee się znajdują. I to jest świat prawdziwy. Arystoteles natomiast odrzucił tę teorię. Uważał on, że istnieją tylko rzeczy jednostkowe. A świat składa się z materii i formy. Materia jest bezkształtna masą, forma nadaje jej kształt i cechy specyficzne. Ponadto według jego koncepcji świat jest łańcuchem połączonych ze sobą celowo i przyczynowo zjawisk. Ruch ten zapoczątkowała pierwsza przyczyna, która znajdowała się poza światem. Poza nimi, w Grecji było też wielu innych, znakomitych filozofów, jednak zaprezentowani, to najwybitniejsi przedstawiciele antycznej filozofii greckiej.


Jeśli chcesz sprawdzić swoją wiedzę, wykonaj test: Kulturowe i naukowe osiągnięcia Greków

Tagi: Grecja, Kultura, Architektura, Filozofia, Homer, Herodot


maximus.pl   Autorem opracowania jest Dorota Grodzicka. Wszelkie prawa zastrzeżone.

DEMO - przetestuj zasoby maximusa za darmo

Testy CKE - Sprawdź, czy zdasz!

Dobre uczelnie - Chcesz studiować? Nie wiesz, jaką uczelnię wybrać? Sprawdź szkoły polecane przez maximus.pl!

dla młodszej siostry lub brata czyli szkoła podstawowa

Zapytaj prawnika

Komentarze

BRAK KOMENTARZY

Zaloguj się aby napisać komentarz
 Powiadom znajomego o tym materiale
drukuj
Tuning, Motoryzacja