Uniwersytety świata (6): Wielbłądem na wykład

W średniowieczu w kairskim Al-Azhar 366 kolumn służyło za „sale wykładowe”. Przy kolejnych kolumnach zbierali się studenci, a wykładowca przedstawiał dany problem; na zajęcia z innej dziedziny trzeba było przemaszerować do kolejnej kolumny.

Al-Azhar powstał w X wieku, pierwotnie był meczetem, który pełnił też dodatkową, właśnie uniwersytecką funkcję. Oczywiście dziś również meczet jest ścisłe powiązany z tą teologiczną uczelnią, studenci po zajęciach przystępują do modlitwy. Jeśli więc nie jesteś muzułmaninem, nie masz tam czego szukać, wyznanie jest bowiem jednym z warunków studiów na Al-Azhar, który uchodzi za centrum myśli islamskiej.

Wychodzące stąd poglądy i opinie rzutują na islam całego świata. O ile w kwestii islamu to miejsce żywiołowych starć i dyskusji, gorzej sprawa wygląda jeśli chodzi o poglądy w innych kwestiach, w jakiś sposób przeciwstawnych islamowi. Nie o wszystkim można tam rozmawiać. Al-Azhar od zawsze słynął z oporu wobec najeźdźców, obecnie za najeźdźcę-wroga uznaje się tu Amerykę - światowego opresora, uniwersytet jest też opozycyjnie nastawiony do obecnych władz Egiptu - prezydenta Mubaraka.

Tak uczelnia wyglądała w 1880 roku

Idealny absolwent Al-Azhar to głęboko wierzący muzułmanin przestrzegający wszystkich praw koranicznych.

Ciekawym faktem historycznym jest to, że założycielem tego bastionu islamu był Europejczyk - chrześcijanin, który jednakże przeszedł na islam.

Uniwersytet posiada bezcenne zbiory biblioteczne w podziemiach, istny skarb dla islamisty, jeśli więc tematyka islamu jest obiektem twojej fascynacji, to chyba najlepsze miejsce na świecie do studiów nad tą religią. Natomiast ośrodkami ożywionego życia studenckiego Al-Azhar są stołówki (klimatem można przyrównać je do naszych barów mlecznych, gdzie stołują się żacy), oferują one doskonałe jedzenie w niskich cenach i przestrzeń do wszelakich dyskusji.

W samym Kairze jest kilkanaście dużych uniwersytetów. Można powiedzieć, że pod wieloma względami przeciwstawny do Al-Azhar jest Uniwersytet Amerykański - uczelnia świecka założona w 1919 roku przez Amerykanów właśnie. Zasadnicze różnice pomiędzy tymi uczelniami to: nauka w językach arabskim i angielskim, uczelnia religijna i uczelnia świecka. Na Al-Azhar studiuje niewiele kobiet i muszą one zakrywać głowy i usta. Na uniwersytecie Amerykańskim oczywiście nie obowiązują nakazy religijne. Pomiędzy tym, jak wygląda życie uniwersyteckie na tych dwóch uczelniach, usytuować można uniwersytet Kairski, którego absolwentami jest wielu światowych polityków, jak np. Jaser Arafat.

Przyjrzyjmy się jednak Uniwersytetowi Amerykańskiemu: uczelnia posiada nowiutki kampus - jest on luksusową oazą na środku pustyni, wybudowaną za skromną sumę 400 milionów dolarów z inicjatywy Stanów Zjednoczonych i składek wielu światowych miliarderów - zarówno arabskich szejków, jak i nowojorskich biznesmenów. Do budowy kampusu wykorzystano cenne marmury, oazę stworzono z tysięcy palm, a snując się po tym terenie można relaksować się przy jednej z kilkudziesięciu fontann... ot, kampusik.

Życie studenckie kwitnie w kampusie, ale nie poza nim. Studentki słyną z palenia papierosów w ogromnych ilościach (papieros jest tam synonimem wyzwolenia) i demonstrowania wolności strojem. Ale ogólnie brać studencka jest grzeczna - w kawiarniach królują dyskusje przy herbacie. I nie jest tak, że na tym bardziej wyzwolonym uniwersytecie można powiedzieć wszystko... Niedawno służby bezpieczeństwa uprowadziły jednego studenta, bo otwarcie zaprotestował przeciw interwencji Izraela w Strefie Gazy.

Uniwersytet Amerykański jest z oczywistych względów narażony na ataki terrorystyczne, stąd aby się tam dostać trzeba przejść przez bramkę z wykrywaczem metali i zapewne na tym nie kończą się środki ostrożności.

Podsumowując, rozmówca Michała Żakowskiego, który relacjonował z Kairu dla Trójki, stwierdził, że studia w Kairze to „walka o przetrwanie”, ale i nabranie bardzo cennego dystansu do Europy, zyskanie zupełnie innej perspektywy w spojrzeniu na świat.

-----------------------------------

Artykuł powstał na podstawie relacji Michała Żakowskiego na antenie Programu Trzeciego Polskiego Radia 11.02.2009.

Zdjęcia: www.forum.egypt.com,  http://www.daylife.com

 Powiadom znajomego o tym materiale